Βελτίωση των επικοινωνιακών ικανοτήτων & της ποιότητας ζωής των ατόμων
Η επικοινωνία είναι μια βασική ανάγκη του ανθρώπου. Επικοινωνία σημαίνει αντίληψη, έκφραση, ανταλλαγή σκέψεων και συναισθημάτων. Η σημαντικότερη μορφή επικοινωνίας είναι ο λόγος, ο οποίος είναι γραπτός και προφορικός. Για την αντιμετώπιση της κάθε είδους διαταραχής της επικοινωνίας γεννήθηκε η επιστήμη της λογοθεραπείας.
Η ανάπτυξη του λόγου και της ομιλίας επιτελείται μέσα στο οικογενειακό πλαίσιο και βασίζεται σε σχέσεις αλληλεπίδρασης. Η διαδρομή σε αυτό το πλαίσιο οδηγεί το παιδί από το στάδιο της προ-λεκτικής επικοινωνίας στην κατάκτηση όλων των πτυχών της γλώσσας. Στην περίπτωση, όμως, που το παιδί παρουσιάζει οργανικό πρόβλημα, χαμηλό νοητικό δυναμικό, συναισθηματική διαταραχή ή ειδικό γλωσσικό πρόβλημα, εμφανίζονται διαταραχές λόγου και ομιλίας.
Τι είναι η λογοθεραπεία
Λογοθεραπεία είναι η επιστήμη που ασχολείται με τις διαταραχές επικοινωνίας (λεκτικής και μη), λόγου, ομιλίας, φωνής και μάσησης-κατάποσης παιδιών, εφήβων και ενηλίκων, όποια κι αν είναι η αιτία αυτών των διαταραχών: νευρολογική, εξελικτική ή λειτουργική.
Ο ρόλος του Λογοθεραπευτή-Λογοπεδικού
Ο Λογοθεραπευτής-Λογοπεδικός ασχολείται με την πρόληψη, διάγνωση και θεραπεία των προαναφερθέντων διαταραχών. Μέσα από συγκεκριμένες δοκιμασίες (tests), αξιολογεί και ενισχύει τις δεξιότητες επικοινωνίας. Παράλληλα, προσπαθεί να επιβραδύνει την επιδείνωση διαφόρων λειτουργιών σε άτομα με νευρολογικές, εκφυλιστικές ή άλλες παθήσεις.
Το φωνολογικό σύστημα
το φωνολογικό σύστημα δεν είναι οργανωμένο και απλοποιείται συστηματικά η ομιλία ενός παιδιού. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα η ομιλία να είναι δυσκατάληπτη ή να μιλά "μωρουδίστικα".
Εξελικτικές γλωσσικές διαταραχές
στην περίπτωση αυτή το λεξιλόγιο είναι φτωχό και το παιδί κάνει κατά την ομιλία του γραμματικά, συντακτικά και μορφολογικά λάθη. Συχνά παρουσιάζονται προβλήματα και στην αντίληψη του λόγου, καθώς δεν κατανοεί διάφορες έννοιες, εντολές κ.λπ.
Τραυλισμός
διαταραχή της ροής του λόγου που χαρακτηρίζεται από την επανάληψη φθόγγων ή συλλαβών και την επανάληψη μονοσύλλαβων λέξεων (π.χ. "π-π-πού", "κ-κ-και" "με-με-με").
Διαταραχές επικοινωνίας που οφείλονται σε Διάχυτη Αναπτυξιακή Διαταραχή, Βαρηκοΐα, Κώφωση:
σε αυτές τις παθήσεις παρουσιάζονται γλωσσικές, αρθρωτικές και φωνολογικές διαταραχές.
Διαταραχές ανάγνωσης και γραπτού λόγου:
μαθησιακές δυσκολίες/δυσλεξία.
Διαταραχές στο γραπτό και προφορικό λόγο,
εξαιτίας νοητικής υστέρησης ή παρουσίας συνδρόμου (π.χ. σύνδρομο DOWN).
Διαταραχές επικοινωνίας εξαιτίας νευρολογικών διαταραχών,
όπως η εγκεφαλική παράλυση. Σε αυτές τις περιπτώσεις προκαλούνται διαταραχές άρθρωσης, σίτισης και κατάποσης.
ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΕΣ:
Τραυλισμός
Διαταραχή επικοινωνίας που επηρεάζει το ρυθμό και την ευχέρεια της ομιλίας. Χαρακτηρίζεται από επαναλήψεις ήχων, συλλαβών ή λέξεων, παρατάσεις ήχων ή διακοπές γνωστές ως μπλοκαρίσματα.
Διαταραχές επικοινωνίας
που οφείλονται σε νευρολογικές παθήσεις, όπως εγκεφαλικό επεισόδιο, νόσος του Πάρκινσον, σκλήρυνση κατά πλάκας, πάρεση προσωπικού νεύρου κ.λπ.
Διαταραχές φωνής
όπως λειτουργικές δυσφωνίες, υπερκιτικές δυσφωνίες (συχνά συνοδεύονται από παθήσεις των φωνητικών χορδών, όπως χρόνια λαρυγγίτιδα, πολύποδες).
Λαρυγγεκτομή
αποκατάσταση της επικοινωνίας με εκμάθηση φαρυγγικής ομιλίας ή χρήση τεχνητού λάρυγγα.
Εκπαίδευση φωνής για επαγγελματίες χρήστες φωνής.
Ψυχιατρικές διαταραχές
Βαρηκοΐα ή κώφωση
Πότε πρέπει να αναζητήσουμε τη βοήθεια ενός Λογοθεραπευτή-Λογοπεδικού
Όταν ένα παιδί μπορεί να:
- Μπερδεύει τους ήχους σε μία λέξη
- Αδυνατεί να μιμηθεί συγκεκριμένους ήχους ή ομάδες ήχων
- Παραλείπει ήχους ή/και συλλαβές από τις λέξεις
- Δυσκολεύεται να καταλάβει αυτά που του λένε
- Δυσκολεύεται να βάζει λέξεις μαζί και να σχηματίζει προτάσεις
- Δυσκολεύεται να βρίσκει τις κατάλληλες λέξεις που χρειάζεται για να εκφραστεί και να συντάξει σωστά τις προτάσεις του
- Δυσκολεύεται να παίρνει μέρος σε μία συζήτηση
- Δυσκολεύεται στη διήγηση απλών και πρόσφατων γεγονότων
Nευρολειτουργική Αναδιοργάνωση - Μέθοδος Padovan
Η Νευρολειτουργική Αναδιοργάνωση απευθύνεται, κυρίως, σε άτομα που παρουσιάζουν προβλήματα νευρολογικού χαρακτήρα.
Η διεπιστημονική ομάδα του Κέντρου μας απαρτίζεται από θεραπευτές οι οποίοι είναι οι πρώτοι πιστοποιημένοι θεραπευτές με εμπειρία, καθώς πρώτοι εφάρμοσαν τη Νευρολειτουργική Αναδιοργάνωση, στην Κέρκυρα.
Σε ποιους απευθύνεται η Μέθοδος Padovan
Η «βεντάλια» των ανθρώπων που μπορούν να ωφεληθούν από αυτή τη Μέθοδο είναι μεγάλη, αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τα νευρολογικά συμπτώματα εκδηλώνονται με διαφορετικούς τρόπους. Έτσι, τα προβλήματα λόγου (αλαλίες), η δυσλεξία, η δυσφαγία, η δυσπραξία, τα προβλήματα μάθησης, τα προβλήματα ελλειμματικής προσοχής (με ή χωρίς υπερκινητικότητα), ο αυτισμός, η εγκεφαλική παράλυση (IMOC), καθώς και άλλες μορφές νευρολογικής ανωριμότητας αποτελούν παραδείγματα προβλημάτων που έχουν ένα κοινό σημείο, δηλ. ένα πρόβλημα οργάνωσης ή ανάπτυξης του Κ.Ν.Σ.
Η συγκεκριμένη Μέθοδος είναι ωφέλιμη και για τα άτομα που πάσχουν από άλλες ασθένειες του νευρικού συστήματος (Parkinson), για άτομα που έχουν υποστεί εγκεφαλικά επεισόδια και κρανιακές κακώσεις. Στη Βραζιλία, σε ορισμένα νοσοκομεία, η θεραπεία είναι εξίσου πρακτική, από εξειδικευμένους θεραπευτές που εφαρμόζουν τη Μέθοδο σε «βαριά» περιστατικά (κώμα κ.τ.λ.). Σύμφωνα με τον EdwardB. Le Winn: «Η διαφορά μεταξύ του δυναμικού ενός ‘φυσιολογικού’ οργανισμού και ενός ‘τραυματισμένου εγκεφάλου’ είναι ότι ενώ και τα δύο δεν μπορούν να μετρηθούν, το δεύτερο συχνά αγνοείται και υποτιμάται».
Η Ανάπτυξη του λόγου και πρακτικές οδηγίες
Τα παιδιά, γενικά, είναι πολύ πιο έξυπνα και ανεπτυγμένα πνευματικά από ό,τι πιστεύουν οι γονείς. Βιολογικά τα παιδιά είναι προγραμματισμένα, για να μιλήσουν. Πόσο γρήγορα και σωστά θα γίνει αυτό, εξαρτάται όμως και από τη δική μας συνεισφορά στην εκπαίδευσή τους.
Το γεγονός ότι το παιδί έχει τη δυνατότητα να σκεφθεί με λέξεις και να σχηματίσει με τις λέξεις αυτές φράσεις είναι από τα μεγαλύτερα θαύματα της ζωής και απαιτεί και αυτό, μαζί με τις άλλες ανάγκες του παιδιού, την τρυφερή φροντίδα και εκπαίδευση των γονιών του. Η γλώσσα θα δώσει στο παιδί ένα ευέλικτο μέσο επεξεργασίας και έκφρασης της σκέψης του.
Στην προσπάθειά του για την ανάπτυξη του λόγου, θα βοηθήσει πολύ να μιλάμε στο παιδί καθαρά και με σαφήνεια, αλλά όχι ιδιαίτερα απλοποιημένα. Το παιδί έχει ανάγκη να εκτεθεί σε σύνθετες μορφές σύνταξης, καθώς αυτό μαθαίνει μιμούμενο το δικό μας λόγο.
Από φωνολογικής άποψης, είναι χρησιμότερο να χρησιμοποιούμε τη σωστή προφορά των λέξεων, ανεξάρτητα από το αν το ίδιο το παιδί παραποιεί αυτή την προφορά. Πρέπει πάντα να προσπαθούμε να καταλάβουμε αυτό που μας λέει το παιδί, χωρίς να διακόπτουμε το λόγο του, διορθώνοντας συνέχεια την προφορά του.
Το ίδιο ισχύει και για τη σύνταξη. Όταν για παράδειγμα το παιδί λέει «είδα τα βουνοί», δεν είναι απαραίτητο να διορθώσουμε άμεσα τη σύνταξη, γιατί αυτή σηματοδοτεί ότι το παιδί αρχίζει να παρατηρεί και να μαθαίνει τη γραμματική του πληθυντικού, γεγονός ευχάριστο και ενθαρρυντικό. Έντεχνα εμείς μπορούμε να δώσουμε τη σωστή μορφή, χρησιμοποιώντας τη λέξη του σε μια δική μας πρόταση «Ναι, είδες τι ωραία είναι τα βουνά».
Πολύ πριν αρχίσει να μιλάει, το παιδί καταλαβαίνει πολύ καλά τι του λέτε. Την ώρα που το πλένετε ή το ντύνετε, μπορείτε να του διδάξετε ένα σωρό πράγματα. Σαπουνίζετε τα χέρια του, λέγοντας «Τώρα πλένω τα χέρια σου». Το παιδί σε ηλικία ενός έτους θα ξέρει όλα τα μέρη του σώματός του και θα τα δείχνει, όταν το ρωτάτε. Το παιχνίδι αυτό μπορεί να συνεχισθεί σε όλους τους τομείς της καθημερινής ζωής.
Το μωρό σας θα μιλήσει πιο γρήγορα και πιο σωστά, όταν του διαβάζετε δυνατά από ένα παιδικό βιβλίο ή του λέτε ένα παραμυθάκι. Μετά το πρώτο έτος της ηλικίας του, θα πρέπει να του διαβάζετε ή να του διηγείστε κάτι, επί δέκα τουλάχιστον λεπτά κάθε μέρα, απαραιτήτως.